30-daagse: eerst vrij koud, later in november volop herfst?

Lagedrukgebieden boven de Middellandse Zee en een krachtig hogedrukgebied boven het zuiden van Noorwegen, met een uitloper richting het zeegebied tussen Schotland en IJsland. Het is een verdeling op de weerkaart waar menig winterliefhebber het snel warmer van krijgt. Maar eigenlijk komt dit veel te vroeg... en dat is niet de eerste keer, als je kijkt naar de afgelopen jaren.

We hebben vaker in november met soortgelijke patronen te maken gehad. Vrijwel altijd werd het enige tijd licht winters: zo vielen de afgelopen drie jaar vooral tussen 20-27 november geregeld winterse buien en kwam het 's nachts soms tot lichte vorst. Nu lijkt die periode dus wat vroeger aan te breken, waarbij vermeld moet worden dat de betrekkelijke kou een stuk minder fel uitpakt. Vanoochtend vroeg werd in Winterswijk voor het eerst geschaatst op een natuurijsbaan. Maar dat zegt waarschijnlijk meer over hoe goed deze baan geprepareerd is voor dit soort nachten, in plaats van dat er echt sprake is van serieus koude lucht.

De komende dagen blijft het nog even kwakkelen met soms wat vorst tijdens de nachten. Verder trekt een zwak frontje noordwaarts over ons land, waaruit vooral zondag wat lichte regen kan vallen. Verder is het weer heel rustig. De kern van het hogedrukgebied komt namelijk vrijwel precies boven ons land te liggen en dat zorgt voor nauwelijks wind.

We zeggen wel eens dat het weer geen geheugen heeft en niet in herhaling valt. Dat is feitelijk gezien natuurlijk zo, maar bepaalde patronen keren wel degelijk (bijna) jaarlijks rond dezelfde periode terug. Dat geldt voor stabiel en zonnig weer in april, voor onweerskansen medio (eind) juni en voor de zogenaamde 'kerstdepressie', waar West-Europa in december vaak mee te maken krijgt. En datzelfde kun je eigenlijk zeggen over die vaak voorkomende licht winterse periode in november, die vrijwel structureel wordt opgevolgd door een tijdvak met stevige westenwinden.

Of het daar nu weer op uitdraait is nog onzeker, maar de nieuwste signalen wijzen meer en meer die richting op. Vanaf de 3e week van november komt zeker 70-75% van de berekeningen binnen het Europese model voor een omslag naar wisselvallig en zacht herfstweer. Zowel luchtdruk- als neerslagkaarten laten een klassiek beeld zien voor de (late) herfst met lagedrukgebieden die tot diep in Europa kunnen doordringen, waarbij eventuele koude lucht ver weg wordt geblazen. Zeker iets om rekening mee te houden.