30-daagse: maart roert zijn staart

Na een februarimaand vol met temperatuurschommelingen, lijkt maart vrolijk door te gaan op het ingeslagen pad. Ook tijdens de eerste tien dagen van deze maand 'huppen' we op en neer van koud naar zacht en weer terug naar koud. De afgelopen nachten hebben we regionaal vorst gehad: lokaal tot -3 graden in het binnenland. Op zich past dat prima bij deze tijd van het jaar. Overdag staan daar echter ronduit lenteachtige temperaturen tegenover! Vanmiddag komen we in Limburg al uit rond 16 graden; woensdagmiddag zou dat lokaal zelfs 17 of (afgerond) 18 graden kunnen worden. Ook elders is het dan lenteweer met 14 tot 17 graden en weinig wind. Alleen langs de noordkust blijft het gevoelig kouder.

In de 'pluim' hierboven zien we de huidige zachte dagen prachtig boven alles uit springen, maar óók de sterke afkoeling vanaf donderdag is al goed zichtbaar! Er trekt donderdagochtend namelijk een koufront over Nederland, waarna de wind naar het noordwesten draait. 's Middags komt het kwik niet hoger meer dan 5 tot 7 graden en in de nacht naar vrijdag kan het regionaal al vriezen. Komend weekend worden de nachten nog wat kouder: landinwaarts is zelfs matige vorst mogelijk, tussen -5 en -7 graden. Zulke temperaturen kunnen wel wat vorstschade geven aan de ontluikende natuur, al hebben de meeste gewassen nog geen bloesem.

Het begin van de nieuwe werkweek is nog vrij koud met veel ruimte voor de zon, maar vanaf dinsdag of woensdag neemt de invloed van storingen toe. Dat betekent een veel grotere kans op regen en mogelijk komt daarbij ook veel wind te staan. De straalstroom (sterke wind op 10 km hoogte) komt namelijk recht over onze omgeving te liggen, waardoor randstoringen soms venijnig kunnen uitpakken. Als zo'n lagedrukgebiedje ten zuiden van ons land langstrekt, is het zelfs niet uitgesloten dat we te kortstondig te maken krijgen met (natte) sneeuw. Maar dat zijn de bekende 'details' die pas volgende week duidelijk worden...

Na 13-15 maart lijkt het weer opnieuw te stabiliseren. De neerslagkansen nemen geleidelijk af en het wordt rustiger in de atmosfeer, door toedoen van een nieuw hogedrukgebied. De positie van dat hogedrukgebied bepaalt of de temperaturen omhoog gaan en dat is voorlopig hoogst onzeker. Grote voorkeur geven de weerkaarten momenteel aan een hoog ten westen van ons boven de Atlantische Oceaan; dat zou een noord- tot noordwestelijke stroming betekenen met een aanvoer vanaf het koude zeewater. In dat geval zou het aan de frisse kant blijven met tijdens rustige nachten kans op vorst. Wanneer het hogedrukgebied toch wat verder richting het Europese vasteland komt te liggen, dan zou de wind uit richtingen tussen oost en zuid kunnen waaien met veel drogere en ook warmere lucht. In dat geval krijgen we snel weer te maken met lenteachtige temperaturen. Maar dit scenario kan dus niet op veel "steun" rekenen op het moment van schrijven. Al kan er natuurlijk altijd wel eens een zeer zachte dag tussen zitten!

.

Op de kaartjes hierboven, voor de 3e week van maart, zien we een zogenaamde "blokkade" (hogedrukgebied) op de oceaan, waardoor de wind uit richtingen tussen west en noord waait. De verwachte temperatuur ligt rond of een fractie onder het langjarig gemiddelde voor half/eind maart, wat neerkomt op een graad of 10 overdag en rond of enkele graden boven nul tijdens de nachten. Serieus lenteweer lijkt voorlopig niet aan de orde met zo'n verdeling, maar het blijft ver vooruit.

De nieuwe gemiddelde temperatuur voor maart (op basis van de periode 1991-2020) bedraagt in De Bilt 6,5 graden. Tot vorig jaar was dat nog 6,2 graden. De kans op een té zachte maartmaand is dus statistisch gezien kleiner geworden, maar dat zegt niets tegenwoordig. In februari hebben we gezien dat een maand zelfs na een regionale koudegolf nog flink te zacht kan eindigen. Met de huidige verwachtingen is de kans dat ook maart (iets te) zacht de boeken in gaat relatief groot. De komende dagen bouwen we een kleine 'voorsprong' naar boven op, die in het weekend weer teniet gedaan wordt. Volgende week wordt het wisselvallig waardoor vooral de nachten een stuk zachter kunnen worden, wat het maandgemiddelde opnieuw omhoog stuwt. Als de tweede helft van maart vervolgens geheel normaal verloopt (waar de 30-daagse nu op hint), is de maand alsnog nipt te zacht. Maar dat gaan we volgende week natuurlijk opnieuw bekijken!

Foto omslag: Ria Brasser (Dishoek, ZL)