30-daagse: signalen op groen voor eerste winterse taferelen?

Er zit daarbij nog wel enige onzekerheid in de weermodellen. Zo laat het Amerikaanse GFS-model de warmere lucht nog iets verder naar het noorden uitstromen, terwijl het Europese ECMWF-model de bel met warme lucht juist wat meer over het zuiden van de Benelux positioneert. Eén ding is echter zeker: de temperaturen zullen duidelijk hoger uitvallen dan het langjarig gemiddelde. Normaal gesproken ligt de temperatuur halverwege november rond 10 graden op de meeste plaatsen, maar woensdag kan het 14 tot 16 graden worden van noord naar zuid en donderdag zelfs 15 tot lokaal wellicht 18 graden in het zuiden. Daarbij is het grotendeels droog met af en toe wat zon. 

Vanaf vrijdag staat er vervolgens iets interessants te gebeuren. Het Europese weermodel komt namelijk met een luchtmassagrens die vrijdag over het midden en zuiden van het land komt te liggen. Dit betreft een slepend front dat de scheiding markeert tussen zachte en koude lucht, waarbij mogelijk grote hoeveelheden neerslag kunnen vallen. In de wintermaanden kan zo’n situatie ook gepaard gaan met sneeuw, maar daarvoor is het nu nog te vroeg.

Na passage van dit front lijken we echter wel in de koudere lucht terecht te komen. In onderstaande temperatuurpluim is dat duidelijk te zien. Hiervoor is de regio Zuidoost als voorbeeld genomen, waar het vooral in de nachten flink kan afkoelen. In het weekend lijken we vervolgens niet meer boven de 10 graden uit te komen als we het ensemblegemiddelde mogen geloven en de kans op (nacht)vorst is aanzienlijk.

Wel is er nog steeds sprake van een flinke spreiding in de verwachtingen. Sommige berekeningen laten de luchtmassagrens namelijk een stuk noordelijker uitkomen, waardoor we langer of zelfs volledig aan de zachte kant zouden blijven. Er blijft dus nog best wel wat onzekerheid bestaan op relatief korte termijn.

Kijken we naar de wat grotere schaal, voor de periode van 17 tot en met 24 november, dan zien we volgens het ECMWF-model duidelijk lagere temperaturen in ons land. Daarnaast komt Scandinavië duidelijk in de koude lucht terecht. Daar lijkt de winter echt zijn intrede te doen met sneeuw en op grote schaal ook ijsdagen. Koude lucht boven Scandinavië is voor ons interessant, want als wij serieus winterweer willen krijgen, moet het daar immers vandaan komen.

De onzekerheid blijft echter groot, want de grens met zachtere lucht ligt dichtbij. Toch is de kans aanzienlijk dat we in deze periode te maken krijgen met lichte winterse perikelen: lichte vorst in de nachten en overdag maxima van slechts 6 tot 10 graden. Een enkele winterse bui is daarbij niet geheel uitgesloten.

Hogere temperaturen dan gebruikelijk vinden we in dezelfde periode vooral terug in Oost-Europa, waar de zachte lucht juist standhoudt.

Voor de laatste week van november lijkt zachte lucht opnieuw terrein te winnen. Kouder weer dan gebruikelijk vinden we dan alleen terug in het noorden van Scandinavië, terwijl grote delen van Europa te maken krijgen met temperaturen die hoger liggen dan gebruikelijk. Eind november is 8 tot 10 graden gebruikelijk in ons land, dus dat we zo nu en dan de dubbele cijfers aantikken lijkt aannemelijk. 

In de onderstaande luchtdrukafwijking is goed te zien dat grote delen van Europa, met name het noordwesten, te maken krijgen met meer lagedrukinvloed. De kans is dus groot dat westen- tot zuidwestenwinden gaan domineren en we de maand november nat en relatief zacht afsluiten. Hogedrukinvloeden lijken zich vooral terug te trekken richting het zuiden van Europa. In Zuid-Spanje kan het dan, met flink wat zon, nog altijd ruim 20 graden worden.

Voor de start van december tonen de weerkaarten momenteel hogere temperaturen dan gebruikelijk in vrijwel heel Europa. Begin december is het in ons land doorgaans 6 tot 8 graden en als we de huidige modelkaarten mogen geloven komen we daar dus net iets boven te liggen.Wat de neerslag betreft lijken lagedrukinvloeden in onze regio wat minder prominent aanwezig, maar van uitgesproken hogedruk is ook geen sprake. December is doorgaans een maand met veel neerslag in ons land, dus we moeten zeker rekening houden met af en toe wat neerslag. Logischerwijs gaat deze termijn gepaard met de nodige onzekerheid, kleine verschuivingen in de stroming kunnen immers grote veranderingen in het weerbeeld opleveren.