30-daagse: van buien naar warm zomerweer?

We hebben te maken met een langdurig wisselvallige periode. Het voorjaar was droog, waarna juni en de eerste dagen van juli bovenal zeer warm werden. Wat je dan vaak ziet is dat tweede helft juli (uitgerekend vanaf de schoolvakanties) een omslag volgt naar het huidige weerbeeld. Mede onder invloed van het warme zeewater activeren lagedrukgebieden en krijgen buien een extra impuls, wat soms kan leiden tot veel regenwater. Er zijn natuurlijk ook voorbeelden van jaren waarin het anders liep en wél hoogzomers bleef (zoals 2018), maar meestal houdt een dergelijk zeer warm en geblokkeerd patroon geen maanden stand op onze breedtegraad. Dat blijkt ook dit jaar weer het geval te zijn.

De aanjager van het wisselende weer, de straalstroom, blijft nog wel een tijdje doorblazen. Hierdoor ontstaan de komende periode talloze kleinschalige lagedrukgebieden of buienzones, die met een noordwestelijke stroming naar West-Europa worden geblazen. Na enkele drogere dagen morgen en woensdag, ziet vooral de periode van aanstaande vrijdag t/m maandag er regionaal bijzonder nat uit. Over het westen van Nederland komen verschillende weermodellen met neerslagsommen van 50 mm of zelfs meer binnen deze tijdspanne. Aangezien de neerslag vooral buiig van karakter is, zijn zeer plaatselijke uitschieters ver daarboven zeker niet ondenkbaar. Uiteraard blijft de temperatuur daarbij achter ten opzichte van het langjarig gemiddelde.

Niet alleen in de Benelux, maar ook delen van Scandinavië, Denemarken, Duitsland, de Alpen, het oosten van Frankrijk, Kroatië en Italië voeren forse buien de boventoon. Dat zien we ook mooi terug aan de verwachte neerslagafwijking voor deze week:

Richting de periode 7-10 augustus lijkt een Azorenhogedrukgebied zich langzaam maar zeker uit te breiden naar onze omgeving. Dat zorgt voor afnemende neerslagkansen en meer zonneschijn. In hoeverre deze eventuele omslag zich binnen enkele dagen kan voltrekken is op dit moment nog onzeker, want met name in het ensenble van ECMWF blijft een groepje berekeningen komen met enkele buien en een westelijke stroming. In dat geval wordt het weliswaar iets warmer, maar zal er aan het huidige weerbeeld niet zoveel veranderen. Komen we meer in de buurt van het GFS-scenario terecht, dan wordt het vrij snel droog en flink warmer met rond het weekend van 9/10 augustus al regionaal zomerse temperaturen. Beide scenario's maken op dit moment ongeveer evenveel kans van slagen.

Gemiddeld genomen is de temperatuur natuurlijk niet dusdanig laag, dat we ruim onder de normale waarden uitkomen voor begin augustus. Het hoort zo'n 23 graden te worden en daar zitten we meestal twee tot vier graden onder. Ook de nachten verlopen af en toe relatief fris, al hoeven we door de vele bewolking ook geen echt lage minimumtemperaturen voor de zomer te verwachten.

Kijken we nog een deurtje verder naar half augustus, dan zien we wel interessante ontwikkelingen op weergebied verschijnen. Een hogedrukcel breekt mogelijk los van het Azorenhoog en trekt in verschillende clusters vervolgens oostwaarts richting Scandinavië of het centrale deel van Europa. In dat geval ontstaat bij ons een zuidelijke hoogtestroming, waarbij de aanvoer vanuit het diepe zuiden op gang kan komen. Uiteraard gaat de temperatuur dan wel fors omhoog met zomerse en mogelijk tropische temperaturen in een aanzienlijk deel van West- of Centraal-Europa. Ondanks dat de grootschalige weermodellen nog niet structureel zo'n scenario berekenen of überhaupt met de opbouw ervan komen (GFS-run 28 juli 00z uitgezonderd), zijn de 30-daagse kaarten van ECMWF voor de week van 11-18 augustus behoorlijk overtuigend hierin. Boven Frankrijk komt zelfs een gebied met temperaturenafwijkingen tot 5 à 6 graden boven normaal terug. Dat is op een termijn van drie weken vooruit nogal stevig te noemen.

We zien echter ook clusters die ons nipt aan de koele kant van het grensvlak met de zeer warme lucht houden. In dat geval wordt het wel stabieler weer met meer zon, maar gaat de temperatuur niet drastisch omhoog. Op de kaart hierboven liggen de neutrale kleuren (wit) ook nog best dichtbij tot over het noorden van Duitsland. Komende week moet langzaamaan gaan uitwijzen in welke richting de weerkaarten zich rond half augustus ontwikkelen.

Hieronder is de 30-daagse video van afgelopen vrijdag te zien, waarin eigenlijk vooralsnog niet veel is veranderd. Voorlopig blijven de kansen op echt hoge temperaturen ronduit klein in ons deel van Europa en zit de hitte 'gevangen' ten zuiden van de Pyreneën en Alpen. Een opstoot van serieus warme lucht vormt later in augustus natuurlijk geen enkele uitzondering, dus we maken nog alle kans op stabiel zomerweer later dit seizoen!

Foto omslag: Mieke Wilmink