Orioniden 2025: welke nachten zijn ze te zien?

De Orioniden pieken woensdag 22 oktober. Orioniden zijn snelle meteoren (gemiddeld 66 km/sec) die vaak een lichtend naspoor hebben. Orioniden zijn daarom meestal iets langer zichtbaar, waardoor de kans net iets groter is dat je ze ziet. Dit jaar is de piek rond 6:00 uur en valt daarmee gunstig. Het is dan uiteraard donker en er is ook geen storende maan.

Er worden gemiddeld zo'n 11 orioniden per uur verwacht. Omdat er ook wat andere minder bekende zwermen actief zijn en er natuurlijk altijd een paar sporadische meteoren (niet gekoppeld aan een zwerm) zijn kan het aantal meteoren per uur oplopen naar zo'n 26. Bewolking moet natuurlijk geen roet in het eten gooien en ook moet je niet op een te lichte plek gaan staan, omdat omgevingslicht hinderlijk is voor het waarnemen. Op lichte plekken zie je gemiddeld genomen maar een derde tot een kwart van de meteoren die je kan zien op een donkere plek.

Mocht je in de late nacht of vroege ochtend van 22 oktober niet kunnen kijken dan zijn de twee dagen voor en de twee dagen na de piek interessant genoeg om in de avond, nacht en vroege ochtend omhoog te kijken. De meteorenzwerm trekt niet in een paar uur voorbij, maar levert een aantal dagen verhoogde meteoren-activiteit op.

Het wordt volgende flink wisselvallig, maar er zullen ook nachten zijn met tijdelijk brede opklaringen. Wil je gaan kijken houd dan ons weerbericht Nederland in de gaten.

De Orioniden zijn het rechtstreekse gevolg van de komeet van Halley. Deze komeet draait ongeveer iedere 76 jaar een rondje om de zon. Tijdens zijn reis door de ruimte verliest de komeet kleine stofdeeltjes die in de baan van de komeet blijven zweven. Ieder jaar kruist de baan van de aarde de baan van de Halley komeet in oktober. De aarde vliegt dan als het ware door een stofwolk heen. Tijdens dat moment kunnen we de Orioniden zien. Een meteoor wordt zichtbaar als zo'n stofdeeltje tegen onze dampkring botst en verbrandt.

Meteorenzwermen danken hun naam aan het sterrenbeeld van waaruit ze lijken te komen. Dit punt noemen we de radiant. Bij de Orioniden ligt dit punt bij sterrenbeeld Orion. Het is niet zo dat als je gaat kijken je moet focussen op het sterrenbeeld Orion. De meteoren kunnen overal langs de hemel schieten. Als je het spoor van de vallende ster terug volgt dan komt die waarschijnlijk uit bij de knuppel die Orion in zijn hand heeft. Je hebt dan Orionid gezien! Kom je niet bij Orion uit dan was het een 'toevallige' meteoor.

Deskundigen geven het advies om niet op Orion te focussen, maar juist op een donker deel van de hemel. De kans dat je wat ziet is dan groter.

Orion was in de Griekse mythologie een jagende reus. Over hem zijn meerdere verhalen bekend waarbij vaak een schorpioen is betrokken. In een van die verhalen schept Orion op tegen Artemis de godin van de jacht. Hij zegt dat hij alle dieren van de wereld gaat vermoorden. Gaia de godin van de Aarde hoort dit en wordt enorm boos, waarop zij een gigantische schorpioen op Orion afstuurt.

Er volgt een heroïsch gevecht en Orion verliest. Orion wordt uit respect als sterrenbeeld aan de hemel geplaatst en ook de schorpioen krijgt een plekje, maar wel zo dat ze elkaar nooit meer zullen zien. Op aarde kunnen we de twee sterrenbeelden ook nooit tegelijkertijd waarnemen. Als Orion op komt verdwijnt de Schorpioen onder de horizon.

Foto boven artikel: Corné Ouwehand (Perseïden 2023)