Januari: was te nat en vrij somber, maar ook regionaal sneeuw

Met medewerking van Rico Schröder.

Januari 2021 gaat de boeken in als een maand zonder al te grote afwijkingen. De gemiddelde temperatuur in De Bilt was ongeveer 3,5 graden een tiende lager dan het nieuwe langjarig gemiddelde dat deze maand voor het eerst wordt uitgerekend over de periode 1991-2020. Daarmee komt januari 2021 uit op de 75e plaats van koudste januari-maanden sinds het begin van de metingen in 1901. Leuk detail, als we de oude gemiddelden nog zouden hanteren (periode 1981-2010) dan was januari nog iets te zacht geweest. Het oude januari gemiddelde was 3,1 graden.Tsja het kan verkeren.

Lees ook: Dit is het nieuwe klimaat van Nederland.

De eerste maand van het jaar, ook wel de ijsmaand genoemd verliep natter dan gebruikelijk. Vooral in het zuiden was het erg nat en viel op veel plaatsen meer dan 100 mm. Zo viel er in Zeeland op meerdere stations al 115 tot 120 mm en ook in het zuiden van Limburg zijn inmiddels dergelijke hoeveelheden afgetapt. Met nog een weekend te gaan kan in de zuidelijke provincies er ook nog wat bij komen.

De neerslag viel niet alleen als regen. Op 8 januari lag in het zuiden van Limburg een dik pak sneeuw. Op de Vaalserberg viel maar liefst 17 centimeter sneeuw. Boven 200 meter sneeuwde het geruime tijd en de sneeuwval trok veel mensen. Op zaterdag 16 januari trok een gebied met sneeuw van zuidwest naar noordoost over het land en dat leverde eveneens mooie foto’s op. Veel mensen gingen naar buiten en genoten van de sneeuwpret. Op veel plaatsen lag een sneeuwdek van 2-3 centimeter. Zondagochtend 17 januari ging het dooien vanuit het westen, maar in het oosten was het nog spekglad door ijzel. Er viel regen op een bevroren ondergrond.

De sneeuw van 16 januari

De mensen die kunnen genieten van wat zonnestralen op het gezicht kwamen er bekaaid van af deze maand. Gemiddeld scheen de zon een kleine 50 uur in het land.Gebruikelijk is ruim 68 uur. Daarmee was januari somber. Er was overigens wel een duidelijke tweedeling in het land. In het noordwesten scheen de zon beduidend meer dan in het zuidoosten. Dit weekend kan de zon nog wel schijnen waardoor de meter nog iets kan oplopen. 

De maand begon met code oranje in de provincies Zuid-Holland en Utrecht door dichte mist. In de rest van het land gold code geel. Het was niet de enige keer dat code oranje werd uitgegeven, want op 9 januari gold code oranje voor gladheid als gevolg van ijzel. Alleen in Groningen, Zuid-Holland en de drie zuidelijke provincies bleef het bij code geel.

Er werd in ijsmaand vaak gewaarschuwd voor gladheid. De temperaturen lagen regelmatig dicht bij het vriespunt en door bevriezing van natte wegdelen en af en toe sneeuw werd gewaarschuwd voor gladheid. Waarom het glad kan zijn terwijl het niet vriest lees je hier. Voor mist werd zesmaal gewaarschuwd en voor wind driemaal. 

Op 21 januari trok stormdepressie Christoph langs ons land en veroorzaakte langs de kust zeer zware windstoten. In IJmuiden haalde de wind uit naar 127 km/uur en op de Houtribdijk werd een zeer zware windstoot van 121 km/uur genoteerd. In het noordwesten stond korte tijd stormkracht 9, maar tot een officiële storm kwam het niet.

De maximumtemperaturen deze maand:

- Laagste maximum De Bilt: 2,0 graden op 16 januari

- Hoogste maximum De Bilt: 12,0 graden op 21 januari

- Laagste maximum landelijk: 0,8 graden in Maastricht en Ell op 9 januari

- Hoogste maximum landelijk: 12,9 graden in Ell en Eindhoven op 21 januari

De minimumtemperaturen deze maand:

- Laagste minimum De Bilt: -4,5 graden op 9 januari

- Hoogste minimum De Bilt: 6,8 graden op 20 januari

- Laagste minimum landelijk: -6,7 graden in Eelde op 25 januari

- Hoogste minimum landelijk: 7,9 graden in Wijk aan Zee op 20 januari.

Begin februari worden de definitieve januari-cijfers opgemaakt.