Lente 2021 was nat, koud en redelijk zonnig

Het verschil met de lente van 2020 is groot. Die lente was namelijk zeer droog, recordzonnig met maar liefst meer dan 800 uur zonneschijn en aan de warme kant. De lente van dit jaar leek daar in de verste verte niet op. Maart en april waren samen nog droger dan normaal, maar zeker mei was kletsnat en komt uit op de twee na natste meimaanden ooit.

Met een gemiddelde temperatuur van 8,1 gaden in De Bilt is de lente aanmerkelijk kouder dan normaal. In een gebruikelijk lente komt de gemiddelde temperatuur op het hoofdstation volgens de nieuwe normaal over de periode 1991-2020 uit op 9,9 graden. In de vorige normaal (periode 1981-2010) was 9,5 graden nog de norm. Met 8,1 graden komt de lente van 2021 in De Bilt uit op de 34^e plaats in de ranglijst van koudste lentes sinds 1901. Het is de op één na koudste lente van deze eeuw. Alleen in 2013 was de lente met 7,3 graden nog bijna een graad kouder.

Dat de temperatuur deze lente zo laag was heeft te maken met de windrichting. De wind kwam namelijk vaak uit het noorden en dat zorgde voor lage temperaturen. 

Normaal is de verdeling warme dagen en vorstdagen in de lente zestien om twaalf. Dit jaar waren er aanmerkelijk meer vorstdagen dan warme dagen. Het aantal vorstdagen, dagen waarop de temperatuur daalt tot onder het vriespunt, was zestien en het aantal warme dagen (dagen waarop de temperatuur stijgt naar 20 graden of meer) vijf.

In 1957 en 1983 werd in De Bilt slechts één warme dag met een temperatuur van 20 graden en meer genoteerd. Deze lente komt in de ranglijst sinds 1901 op plaats dertien uit, samen met bijvoorbeeld 2015.

De hoogste temperatuur in De Bilt was 24,9 graden en deze waarde werd op Moederdag, 9 mei, genoteerd. De eerste officiële warme dag van 2021 was op 30 maart. Een dag later werd de eerste lokale (uitzonderlijke vroege) zomerse dag genoteerd.

Zomerse dagen, dagen waarop de temperatuur stijgt naar 25 graden en meer, zijn in De Bilt niet voorgekomen tegen vier normaal. De laatste keer dat er in de lente geen enkele zomerse dag op het hoofdstation werd genoteerd is slechts twee jaar geleden. Ook in 2019 kwam het tot geen enkele zomerse dag en was de hoogste temperatuur in de maanden maart, april en mei ook 24,9 graden. Ook in 2013 en in 2004 werd deze eeuw geen zomerse dag in De Bilt genoteerd.

De temperatuur daalde in De Bilt 16 nachten onder nul met als laagste temperatuur -5,4 graden op 6 maart. Landelijk noteerde Deelen maar liefst 29 vorstdagen en Hupsel in de Achterhoek kwam uit op 28 dagen met een temperatuur onder nul. De laagste temperatuur werd ook op 6 maart gemeten in Deelen. Het koelde af naar -6,8 graden. 

De lente was natter dan normaal en dat komt vrijwel geheel door de kletsnatte meimaand. Alle maanden bij elkaar leverden ongeveer 34 millimeter meer neerslag op dan gebruikelijk. Er viel deze lente in totaal 187 mm tegen 154 normaal.

Het natst was het in het noordoosten van het land. In Groningen viel 224 millimeter en in Ter Apel 214 millimeter. De droogste gebieden waren voor het zuiden weggelegd. In Roermond viel over de maanden maart, april en mei in totaal 139 millimeter. In Oudenbosch in het westen van Brabant zat in totaal 160 mm in de regenmeter. In De Bilt viel 189 millimeter tegen 170 millimeter normaal.

Door het natte weer is momenteel geen sprake van een neerslagtekort. Sterker nog: er is zelfs regionaal sprake van een licht overschot. Het neerslagtekort, dat het verschil is tussen neerslag en verdamping, is gemiddeld over het land 0 mm. Vorig jaar was het tekort met 160 mm niet eerder zo groot aan het eind van de meteorologische lente.

Waar de lente van 2020 uitblonk in zonneschijn, was de lente van 2021 een stuk normaler. De totale hoeveelheid zonneschijn komt in deze lente uit op ongeveer 579 uur. Daarmee wordt landelijk een top-20 notering bereikt in de ranglijst van zonnigste lentes. Met 158 uur tegen 141 normaal was maart zonnig. Ook april was een zonnige maand met 221 uur tegen 190 normaal. Mei was zeer somber, maar de zonnige dagen aan het eind van de maand krikte het aantal zonuren nog flink op naar bijna 200 uur zon.

De meeste zonuren waren voor het zuidwesten van het land. In Vlissingen scheen de zon deze lente 661 uur tegen 575 normaal. Ook in het zuiden was de lente zonnig met in Maastricht 591 uur zon tegen 528 normaal. Elders was het een stuk somberder met in Eelde in totaal 525 uur zon. Volgens de nieuwe normaal 1991-2020 schijnt de zon in het noordoosten 546 uur. In De Bilt scheen de zon 533 uur tegen 546 normaal. 

Het kwam deze lente ook tot een tweetal officiële stormen. De eerste storm was op 11 maart met in Vlissingen en later ook in IJmuiden en op de Houtribdijk (dijk Enkhuizen-Lelystad) een uurgemiddelde windkracht 9. De tweede officiële storm was vrijdagavond 21 mei. In IJmuiden kwam het van 20 tot 22 uur tot een gemiddelde windkracht 9. In Hoek van Holland werd een zeer zware windstoot van 102 km/uur gemeten.

Foto: Nicky Wagenvoort