Maart roert zijn staart

Maart, de maand waarin het noordelijk halfrond ontwaakt uit de winter, is weerkundig gezien een bijzondere maand. Maart is de enige maand waarin het sinds het begin van de metingen zeer streng heeft gevroren, maar het ook ergens in het land zomers warm was. 

De temperatuurverschillen per dag kunnen in deze maand dus soms enorm zijn, maar ook de dagelijkse gang kan heel groot zijn. Zo kan het tijdens het ochtendgloren een aantal graden vriezen, terwijl de middagtemperatuur ver boven 10 graden uitkomt. Tussen de vroege ochtend en de late middag is soms meer dan 20 graden verschil mogelijk! De meest extreme dag hierin was 3 maart 1963. In het Drentse Eelde vroor het 's ochtends streng met -15,6 graden, maar de temperatuur wist diezelfde dag op te lopen naar 8,7 graden boven nul. Een verschil van 24,3 graden!

De maand maart levert ook sterk uiteenlopende en soms extreme weersituaties op. Maart 2005 is daar een goed voorbeeld van. Op 4 maart 2005 vroor het lokaal ruim 20 graden boven een dik sneeuwdek, maar 20 dagen later was het warm met plaatselijk ruim 21 graden. Binnen nog geen drie weken tijd dus een verschil van zo'n 42 graden!

Op 31 maart 2021 werd de hoogste maart-temperatuur in ons land gemeten; 26,1 graden in Arcen (Limburg). Tropische temperaturen, 30 graden of hoger, zijn nog nooit voorgekomen in maart.

In de maand maart kunnen we het weer van alle vier de seizoenen beleven: strenge vorst boven een dik pak sneeuw, rustig voorjaarsweer, flinke stormen, maar ook zomerse warmte. Het is allemaal mogelijk in de derde maand van het jaar.

Koude lucht ligt in maart nog altijd op de loer. Het noordelijk halfrond ontwaakt weliswaar uit de winter, maar koude lucht is niet zomaar verdreven of volledig opgewarmd. Met een specifieke stroming kan het nog makkelijk koud worden. De zon wordt wel sterker in deze tijd van het jaar. De gebieden in het zuiden van Europa warmen wel snel flink op. Met een zuidelijke stroming kan er dus (sub)tropische lucht ons land bereiken. Dit levert uiteindelijk warme of zelfs zomerse dagen op!

Zo zie je dus maar weer. De spreuk 'maart roert zijn staart' pas goed bij de derde maand van het jaar waarin bijna alles kan op het gebied van de weerkunde. Bijna, want alleen tropische temperaturen zijn nog niet eerder gemeten in deze maand. 

Lees alles over de sneeuwkansen van volgende week in deze modelbespreking.

Morgen volgt een update in de vorm van de weekverwachting.

Uiteraard lees je de laatste verwachtingen ook in ons uitgebreide weerbericht.

Omslagfoto: sneeuw, zon en schaduw. Foto: Elly van Niekerk