Modelbespreking: houdt de hittegolf ondanks buien lang aan?

Deze week heeft een hogedrukgebied ten noorden van ons land de dienst uitgemaakt wat weer betreft. Dankzij dit hogedrukgebied was er een constante aanvoer van warme en droge lucht, wat de zeer hoge middagtemperaturen opleverde. Regionaal is het sinds zondag/maandag elke dag minstens zomers warm geweest, op veel andere plaatsen pas sinds dinsdag. Die zomerse warmte kan nog wel eens een behoorlijke tijd blijven, maar het ronduit zonnige weer raken we kwijt.

Tot en met zaterdag blijft het weerbeeld in ons land hetzelfde, maar vanaf zondag wordt toch enige verandering ingezet. Als we kijken naar de beschikbare berekeningen voor de korte en middellange termijn, dan is daarin op grootschalig niveau grote overeenkomst te vinden. 

In zowel het ECMWF als het GFS-model is te zien dat de komende dagen koudere lucht boven de Atlantische Oceaan zuidwaarts beweegt richting de Golf van Biskaje. De koudere lucht snoert daar vervolgens af en blijft daar tot en met dinsdag liggen. Woensdag en donderdag beweegt de koudere lucht langzaam noordoostwaarts over ons land richting de Baltische Staten. Ondanks de gelijkenis is uiteraard wel een verschil in details tussen de modellen te zien, maar dat is gezien de termijn gebruikelijk.

Aan de voorzijde van de koelere lucht heerst een zuidelijke stroming waarmee vrij warme en vochtige lucht richting onze omgeving wordt gevoerd. Hoewel de scherpste hitte uit ons land verdwijnt, ligt ook na het weekend de temperatuur vrij hoog voor de tijd van het jaar.

Door het naderen van de koele lucht neemt de kans op buien geleidelijk toe. In de loop van zondag gaat de aandacht al deels uit naar het naderen van de koelere lucht op grotere hoogte, terwijl het dicht bij de grond nog zeer warm wordt. Tegelijkertijd sijpelt vochtige lucht ons land binnen, wat als brandstof voor stapelwolken en eventuele buien kan dienen. Na het weekend vallen de ingrediënten voor buien vaker samen, dan is de buienkans ook een stuk groter dan zondag.

In de berekeningen is te zien dat zondag in de loop van de dag best een lokale bui kan ontstaan. Eigenlijk laten alle berekeningen zien dat een lagedrukgebiedje vanuit Zuidwest-Europa richting ons land trekt. Net ten noorden ervan is een convergentiezone aanwezig, een zone waarin tee verschillende windrichtingen botsen. In deze zone wordt lucht gedwongen te stijgen, wat buien kan doen ontstaan. Het is alleen de vraag of de convergentie sterk genoeg is en of de lucht op tijd vochtig genoeg wordt. In ICON en GFS lukt dit wat makkelijker dan in ECMWF, mede doordat in geval van ECMWF de koelere lucht op hoogte iets later komt.

Na het weekend is meer overeenstemming tussen de modellen. Met name maandag en woensdag liggen lagedrukgebiedjes in onze buurt waarvan in uitlopers boven ons land diverse regen- en onweersbuien ontstaan. De buien hebben een zeer lokaal karakter, dus lang niet alle plaatsen krijgen ermee te maken. Maandag is het nog relatief rustig hogerop in de atmosfeer, waardoor buien waarschijnlijk niet zwaar uitpakken. Woensdag kunnen eventuele buien zich mogelijk wat beter ontwikkelen, omdat de wind op grotere hoogte dan sterker is. Deze details komen we ongetwijfeld maandag op terug, dan hebben we daar weer beter zicht op.

Ondanks dat de invloed van de Atlantische Oceaan groter wordt, blijft het nog vrij lang warm voor de tijd van het jaar. Zeker diep landinwaarts zijn dagelijks zomerse temperaturen van 25 graden of wat hoger mogelijk, in elk geval tot en met woensdag. 

Donderdag ligt een lagedrukgebied waarschijnlijk ten oosten van ons land, wat in onze omgeving voor een noorden- of noordwestenwind zorgt. Beduidend koelere lucht stroomt dan over ons land uit, maar het is nog even de vraag tot in hoeverre dit scenario bewerkstelligd wordt. Kijkende naar de pluimverwachting van het ECMWF is de kans dat zomerse warmte in het uiterste zuiden aanhoudt ongeveer 40%. 

Het is dus niet uitgesloten dat de hittegolf regionaal lang aanhoudt. Mocht het lukken dat het volgende week in het zuiden regionaal dagelijks 25 graden of warmer wordt, dan kan deze hittegolf er wel eens één zijn van de heel lange adem. Richting het eind van de maand is een nieuwe opstoot van (zeer) warme lucht niet uitgesloten. Daarover is meer te lezen in onze 30-daagse.