Modelbespreking: oostelijke stroming op komst!

De komende dagen hebben we te maken met een zuidelijke tot zuidwestelijke stroming. Met dominante zuidwestenwinden zien we doorgaans regelmatig storingen over ons land trekken die vanaf de Atlantische Oceaan worden aangevoerd. Een krachtig hogedrukgebied boven Centraal-Europa zorgt er echter al een langere tijd voor dat wij vaak onder de uitlopers van dit hoog liggen, waardoor de storingen ons land niet of nauwelijks kunnen bereiken.

Dat is ook op woensdag nog steeds het geval. De dag verloopt dan wel grotendeels grijs door de aanwezigheid van hardnekkige laaghangende bewolking. Uit de dikkere bewolking kan af en toe wat lichte regen vallen, maar dat stelt allemaal nauwelijks iets voor. Met 9 of 10 graden is het zacht voor de tijd van het jaar. Normaal gesproken is het nu 6 of 7 graden. 

Kerst gaat de afgelopen jaren vaak gepaard met zachte en ook regelmatig wisselvallige omstandigheden. De laatste keer dat we tijdens kerst winterse speldenprikjes hebben gehad was alweer in 2021. Dat gebeurde toen in de vorm van wat vorst en lokaal natte sneeuw. Voor een witte kerst moeten we nog verder terugkijken, namelijk 15 jaar. In 2010 was het de laatste keer dat er sprake was van een gesloten sneeuwdek in De Bilt en het dus officieel een witte kerst was.

Dit jaar ziet het er in ieder geval anders uit dan voorgaande jaren, want tijdens de aanloop naar de kerstdagen lijkt koudere lucht geleidelijk terrein te winnen over grote delen van Europa. Hogedruk boven Noord-Europa is hier de oorzaak van en resulteert bij ons dus in een oostelijke stroming, waardoor koude lucht vanuit Rusland wordt aangevoerd.

Op onderstaande temperatuurkaart zien we de temperatuur op het 850 hPa-niveau (ongeveer 1,5 kilometer hoogte) volgens het GFS-model op de ochtend van eerste kerstdag. Aan de grond levert dit temperaturen rond het vriespunt op. Mogelijk vormt zich in de vroege ochtend wat rijp, waardoor het landschap eventueel een winters karakter kan krijgen. Desondanks is dit slechts één scenario, want voor details is het nu natuurlijk nog te vroeg.

Ook het ECMWF-model komt op eerste kerstdag echter met een vergelijkbaar beeld met temperaturen rond het vriespunt in de vroege ochtend. Waar beide modellen het over eens zijn is dat de aangevoerde luchtsoort vrij droog is, wat bij een dominante oostenwind vaak het geval is. De kans op neerslag tijdens de kerstdagen is dan ook klein. Helemaal uitgesloten is het echter niet. Daarvoor zou bijvoorbeeld een lagedrukgebied boven Centraal-Europa moeten ontstaan dat vervolgens verzwakt via het noorden richting ons land trekt. In dat geval is een witte kerst niet uitgesloten.

Vooralsnog lijkt dat echter een scenario waar winterliefhebbers alleen nog maar van kunnen dromen. Positief is wel dat de kans op lichte winterse taferelen, zoals rijp en mogelijk lichte vorst, duidelijk aanwezig is. Eén ding lijkt in ieder geval steeds zekerder en dat is dat we dit jaar waarschijnlijk geen zachte kerst gaan beleven. 

Na de kerstdagen is de kans groot dat de oostenwinden aanhouden door de aanhoudende hogedrukinvloeden in het noorden van Europa. Dit kan leiden tot nog wat lagere temperaturen met een reeks dagen waarin de maximumtemperatuur slechts enkele graden boven het vriespunt ligt en er in de nachten lichte vorst voorkomt. In onderstaande temperatuurpluim is deze dalende trend op termijn goed te zien. 

Kortom: vanaf de kerstdagen lijken we een koudere periode in te gaan met kans op vorst en overdag temperaturen tussen 3 en 6 graden. Echt koud wordt het nog niet, maar mocht er een keer een onverwachtse sneeuwverrassing vallen kan het ’s nachts ineens een stuk kouder uitpakken. Er is in ieder geval flink wat potentie voor winterse taferelen tegen het einde van 2025 en in het begin van het nieuwe jaar!