Modelbespreking: verandert herfstweer in zonnige lente?

Nog twee dagen tot het einde van de maand en het is nu al zeker dat februari een nieuw record gaat vestigen. De gemiddelde temperatuur in De Bilt komt naar verwachting op 8,1 of 8,2 graden uit en ligt daarmee ruim boven het lopende gemiddelde van 4,2 graden. Februari is de afgelopen jaren vaker zacht verlopen en dat is te zien aan het verschil met de ‘oude’ normaal van 3,9 graden (periode 1991-2020). 

Woensdag is het nog droog met vooral in de tweede helft van de ochtend en aan het begin van de middag zon. Eerst kan het landinwaarts grijs zijn door dikke mistbanken of flarden laaghangende bewolking. Door de aanvoer van een vochtigere luchtsoort met een in kracht afnemende noordoostenwind zijn het oosten en zuidoosten waarschijnlijk het meest gevoelig voor het ontstaan van mist donderdagnacht. Zoals hieronder duidelijk te zien is in het Harmonie en ECWMF weermodel.

Een occlusiefront komt over het noordwesten te liggen en trekt daarna traag verder het land over. In de loop van de middag neemt de bewolking vanuit het westen hierdoor wel wat toe. Pas in de loop van de nacht naar donderdag begint het te regenen.

De neerslag in de nacht naar donderdag markeert de omslag naar ander weer. We hadden eerst met een uitloper van een hogedrukgebied te maken, maar een lagedrukgebied tussen IJsland en Schotland duwt deze rug van hogedruk weg naar het zuiden. Een zuid(west)elijke wind en de aanvoer van storingen komt op gang richting West-Europa. Het is donderdag vervolgens bewolkt en vanuit het westen trekken van tijd tot tijd regenzones over. Het voelt dan eerder aan als herfst dan winter of lente. Met een matige tot vrij krachtige zuidenwind stijgt de temperatuur naar 10 tot 12 graden. 

Uit dat lagedrukgebied ontwikkelt vrijdag een randstoring tot een nieuw lagedrukgebied boven Groot-Brittannië. In de bovenstaande weerkaarten van het GFS weermodel is goed zichtbaar dat binnen 24 uur tijd het laag splitst in twee losse kernen (te zien aan de gesloten cirkels van de isobaren). Qua weerbeeld verandert er ondanks deze splitsing relatief weinig. De wind blijft zuidwestelijk en naast een wisseling van wolken en zon valt zo nu en dan regen.

De grootste variatie en onzekerheid zit hem in de kracht van de wind. Aan de zuidflank van het laag boven Groot-Brittannië trekt de wind op vrijdag aan. In de pluim van de regio zuidwest komt deze windpiekgoed naar voren.  Als we twee verschillende modellen naast elkaar leggen (ICON-EU en ECMWF) worden de verschillen in timing en intensiteit van de wind duidelijk. In het ICON-EU model valt de piek van de wind vroeg en wordt in Zeeland en rond het IJsselmeer 6 of 7 Bft verwacht. Dat lijkt redelijk overeen te komen met het piekje van de groene lijnen in de bovenstaande pluim. De meest gangbare berekening van het ECMWF weermodel heeft de windpiek later en haalt nauwelijks windkracht 7 (overeenkomend met de rode lijn in de pluim).

Als we nog even vooruitblikken naar de periode na het weekend zijn er signalen voor een terugkeer naar zonnig en droog weer. Op de onderstaande weerkaart is aan het 500 hPa luchtdrukvlak te zien dat er kans is op de vorming van een omegablokkade, ook wel Scandinavische blokkade genoemd. In het gebied met een oranje kleur kan een hogedrukgebied nestelen en dat zou in Nederland in een oostelijke of zelfs zuidoostelijke wind resulteren. 

De droge lucht die over het Europese continent stroomt, wordt gekenmerkt dus weinig bewolking en de zon kan de temperatuur flink laten stijgen. In de pluim komen op de langere termijn steeds meer lijnen rond of boven 15 graden uit. Enige slag om de arm is op zijn plaats, want als het hogedrukgebied iets te ver naar het oosten schuift wordt het westen van Europa gevoeliger voor regen en wolken vanaf de Atlantische Oceaan. Dat scenario neemt op dit moment zo’n 30% kans in, terwijl zonnig en droog weer de meerderheid vormt. Voor zonliefhebbers dus iets om naar uit te kijken!

Foto omslag: Burry van den Brink