Atlantisch orkaanseizoen 2025: soms heel hevig

Van die 13 stormen waren er 5 orkanen, waarvan 4 uitgroeiden tot een zware orkaan (major hurricane). Drie daarvan bereikten zelfs de zwaarste categorie: categorie 5.

De Amerikaanse weerdienst NOAA typeert 2025 als een seizoen van grote contrasten. Lange, rustige fases werden afgewisseld door korte, felle periodes met zeer krachtige systemen. Dat viel extra op omdat het rond de klimatologische piek (ongeveer 10 september) opvallend rustig bleef, waarna het seizoen toch eindigde met uitzonderlijke topintensiteiten, met name orkaan Melissa.

Opmerkelijk was dat dit seizoen geen enkele orkaan in de Verenigde Staten aan land ging. De laatste keer dat dit gebeurde, was in 2015. De tropische storm Chantal trok in juli wel het Amerikaanse vasteland op, maar stierf daar al snel uit. Wel zorgde het systeem voor forse overstromingen in Virginia en North Carolina.

Toch leek het er in september lang op dat orkaan Imelda de oostkust van de Verenigde Staten zou bereiken. De verwachtingen lieten een duidelijke koers richting het vasteland zien, totdat de prognoses plotseling een bocht van 90 graden richting zee aangaven. Een rigoureuze verandering, veroorzaakt door interactie met een andere orkaan: Humberto.

De beide orkanen kwamen in elkaars invloedsfeer, met als gevolg dat Humberto Imelda als het ware weg trok van de kust. Dit effect noemen we het Fujiwhara-effect, genoemd naar de meteoroloog die deze interactie als eerste beschreef. Daarbij gaan twee tropische cyclonen binnen enkele honderden kilometers om elkaar heen draaien en elkaar aantrekken of afstoten.

Erin, Humberto en Melissa waren dit seizoen alle drie Categorie 5-orkanen. Drie categorie 5-orkanen in één seizoen is vrij uniek; alleen in 2005 waren er vier.

Vooral Melissa richtte in het Caribisch gebied grote schade aan. De orkaan zorgde voor zware omstandigheden in delen van Haïti en Cuba en bewoog bovendien tergend langzaam, waardoor een groot gebied dagenlang te maken kreeg met langdurige wind, extreme regen en overstromingen. Daarna trok Melissa over Jamaica, dat werd geconfronteerd met de sterkste orkaan in de moderne geschiedenis van het eiland. Het eiland kreeg te maken met hevige wind, extreme regenval en hoge golven, waardoor grote delen zwaar beschadigd raakten.

Na Jamaica trok Melissa verder naar de Bahama’s, waar ze eveneens voor problemen zorgde. Minstens 90 mensen kwamen om het leven als gevolg van de zware orkaan, en daarnaast is er voor miljarden aan schade. Het duurt waarschijnlijk jaren voordat het westelijk deel van Jamaica weer is opgebouwd.

Melissa had tijdens haar hoogtepunt een kerndruk van 892 hPa. Er werden toen windsnelheden gemeten van 295 km/uur. Slechts twee andere orkanen op de Atlantische Oceaan hebben ooit een lagere luchtdruk geregistreerd.

De orkaan Erin, die half augustus actief was, was een schoolvoorbeeld van razendsnelle intensivering. Gevoed door zeer warm oceaanwater en gunstige bovenluchтомstandigheden ontwikkelde de storm zich in nog geen 12 uur van Categorie 2 naar Categorie 5. De eerste fase van Erin (als tropische golf) was ook de aanleiding voor het noodweer op het Kaapverdische eiland São Vicente. Zeker negen mensen kwamen om door overstromingen die ontstonden door het noodweer.

Foto thumbnail: orkaan Humberto op volle zee