Wat is luchtdruk?

Met luchtdruk wordt een kolom lucht bedoeld die op een plek op aarde drukt. De druk wordt uitgedrukt in hectoPascal (hPa). De luchtdruk is gelijk aan het gewicht van de kolom lucht gedeeld door het oppervlak waar de kolom lucht druk op uitoefent. 

De luchtdruk is op aarde niet overal hetzelfde. Dit komt omdat de de lucht niet overal dezelfde temperatuur heeft. Een kolom met koude lucht is bijvoorbeeld zwaarder dan een kolom met warme lucht. De dichtheid van koude lucht is groter. 

Ook wordt de luchtdruk lager naarmate je hoger komt. De reden is simpel. Hoe hoger je komt, hoe minder lucht er nog boven je zit.

Luchtdruk meet je met een barometer. Vroeger werd de luchtdruk gemeten in millibar. Daarom zie je op oude barometers mbar staan als eenheid. 1000 mbar is hetzelfde als 1000 hectoPascal. Daarom kan je oude barometers nog prima gebruiken zonder dat je allerlei moeilijke berekeningen moet doen.

Vroeger werd er vaak een kwikbarometer gebruikt. De lucht drukt op een kolom kwik. Naarmate de druk hoger wordt, wordt de kwikkolom naar beneden gedrukt. Bij iedere hPa wordt de kwikkolom ongeveer een 3/4mm ingedrukt. Door een schaal naast de kwikkolom te plaatsen kan je zo de druk aflezen. Omdat kwik erg giftig is wordt tegenwoordig gebruik gemaakt van electronica en/of luchtdoosjes. de luchtdoosjes worden ook ingedrukt door de heersende druk waardoor je zo ook de druk kan aflezen.

Grofweg mag je stellen dat bij hogedruk het weerbeeld rustig en mooi is. Bij lagedruk kan het weer wisselvallig en onstuimig zijn. Het zijn vaak ook de termen die je ziet op een barometer. Hoewel zo'n weertypering vaak op gaat is het zeker niet altijd zo. In hogedruksitutaties kan het ook heel mistig en grijs zijn terwijl er ook lagedruksituaties zijn waarbij het droog en zonnig is.

Voor meteorologen is de luchtdruk belangrijk. Met name het luchtdrukpatroon geeft de meteoroloog inzicht hoe de stromingen zijn (hoe de wind waait) en hoe de verplaatsing van lucht zijn. Ook kunnen meteorologen verticale luchtbewegingen afleiden op basis van de heersende luchtdruksytemen. Zo zien we bij lagedrukgebieden opwaartse luchtstromingen en wolkenvoming terwijl hij hogedruksystemen er sprake is van dalende luchtstromen en het vaak oplossen van wolken.