Weerterminologie

Afspraken die verreweg de meeste mensen niet weten, omdat ze een wat technisch-meteorologische achtergrond hebben. Hieronder zetten we aantal vaste kreten op een rijtje. We beginnen met temperatuur-gerelateerde termen.

Zeer warm, vrij warm, warm, zacht. Het is een greep uit de kreten die de meteoroloog tot zijn beschikking heeft als hij een weersverwachting schrijft of uitspreekt. Volgens afspraken kunnen deze termen niet zomaar gebruikt worden. Het weer, in dit geval de temperatuur, moet wel aan een paar voorwaarden voldoen.

Om een temperatuurterm te gebruiken moet er gekeken worden naar de verwachte maximumtemperatuur en naar de geldende normaal, waarmee het langjarig gemiddelde wordt bedoeld voor de tijd van het jaar. Het KNMI heeft voor iedere maand 3 normalen, een voor dag 1 tot 11, een voor dag 11 tot dag 21 en een voor het laatste deel van de maand.

Als we de verwachte maximumtemperatuur en het verschil met de normaal weten, kunnen we een temperatuurterm gaan vaststellen. Hiervoor trekken we de normaal af van de maximumtemperatuur waardoor het verschil duidelijk wordt. Met het verschil kunnen we de volgende tabel raadplegen:

Op basis van deze tabel kunnen we dus bijvoorbeeld stellen dat het bij een maximumtemperatuur van 20 of 21 graden nooit zeer zacht kan zijn.

Hieronder een overzicht van de koude termen. In dit geval is de verwachte temperatuur dus een x aantal graden lager dan de normaal waardoor het verschil negatief wordt:

In de wintermaanden zien we vaak genoeg vorsttermen voorbij komen. Ook hier zijn afspraken over gemaakt die in onderstaande tabel staan.

Als de meteoroloog het heeft over temperatuur nabij of rond het vriespunt dan wordt een temperatuur bedoeld tussen -2 en +2 graden. Een tekst waarin staat, "de minima liggen vannacht rond het vriespunt of er iets onder is eigenlijk dubbelop.

De term nachtvorst wordt eigenlijk niet meer gebruikt omdat deze uitdrukking verwarrend is. Strikt genomen betekent de term dat het aan de grond vriest en op anderhalve meter boven 0°C is. Logischerwijs werd de term vaak verkeerd geïnterpreteerd als zijnde vorst in de nacht. Nachtvorst gebruiken we dus niet meer maar we spreken nu van vorst aan de grond.

De verhouding zon en wolken kan op vele manieren beschreven worden. Ook hiervoor geldt dat er afspraken zijn gemaakt wanneer welke term te gebruiken maar dit wil nog wel eens wat door elkaar lopen. Om tot de juiste term te komen kijken we in principe naar de hoeveelheid zonneschijn in procenten.