Wintersport: waarom is het in het dal vaak grijs en op de pistes zonnig?

Het weer kan van plek tot plek sterk verschillen, vooral in de bergen. In de winter blijven wolken en mist meestal in de dalen hangen. Op plaatsen hoog in de bergen kan men juist genieten van veel zonneschijn. Niets voor niets is het logo van het hooggelegen wintersportgebied in Sankt Moritz (pistes boven 1800 meter) een lachend zonnetje.

In de hierboven genoemde situatie is meestal een hogedrukgebied in de buurt. Nabij het hogedrukgebied zijn de luchtdrukverschillen erg klein en staat er maar weinig wind.

Tevens is rondom het centrum van een hogedrukgebied de opbouw van de onderste luchtlaag stabiel doordat de lucht daalt. Door de dalende luchtbewegingen, warmt de lucht op en ontstaat een zogeheten scherpe inversie. 

Normaliter wordt het kouder naarmate je hoger in de onderste delen van de atmosfeer komt. Bij een inversie neemt de temperatuur juist toe met de hoogte. De relatief warmere luchtlaag boven de inversie werkt als een deksel op de koude luchtlaag aan de grond en houdt de atmosfeer als het ware op slot. 

Onder de inversie is in sommige gevallen de koude lucht ook behoorlijk vochtig en zijn bij weinig wind mist en lage bewolking ontstaan. Het is slechts een dunne laag van een paar honderd meters dik, maar deze laag met mist en of lage wolken wordt door de inversie in stand gehouden. 

In de winter is de zon niet krachtig genoeg om de mist en lage wolken op te lossen. Een flink aantal dagen zijn dan ook grijs in de dalen. Echter boven de dunne laag wolken en mist bevindt zich een drogere en relatief warmere laag, net boven de inversie.  

Door het grote hoogteverschil in de bergen komen de toppen van de bergen boven de inversie uit. Daardoor kun je hoog op de pistes genieten van het zonnetje terwijl je over een wolkige wolkendeken uitkijkt naar het dal. 

Foto omslag: Portes du Soleil door Nancy Wildenborg